علت و درمان گرفتگی و انسداد بینی در نوزادان،کودکان و بزرگسالان

درمان-گرفتگی-بینی

گرفتگی بینی هر چیزی است که مانع جریان هوا به داخل و خارج از بینی می‌شود. این گرفتگی ممکن است باعث انسداد یک یا هر دو حفره‌ی بینی شود. بیشتر موارد گرفتگی بینی موقتی هستند و ناشی از سینوزیت، آلرژی، داروهای پیشگیری از بارداری یا استفاده مفرط از اسپری‌های بینی می‌باشند. این انسداد همچنین ممکن است ناشی از یک عامل آناتومیکی مانند انحراف بینی، بزرگی لوزه سوم، پولیپ بینی، بزرگی شاخک بینی یا وجود اجسام خارجی باشد.

در صورتی که گرفتگی بینی مصادف با زمان خاصی از سال باشد، ممکن است به دلیل آلرژی مثلاً نسبت به گرده‌های موجود در هوا، باشد. اگر انسداد تنها در یک طرف از بینی باشد، در این صورت احتمالاً دلیل آناتومیکی وجود دارد. خروپف اغلب علامت یک دلیل آناتومیکی برای گرفتگی بینی می‌باشد. اگر دلیل این مشکل آلرژی باشد، پرهیز از آلرژن می‌تواند موجب تسکین علائم شود. اگر گرفتگی بینی ناشی از علل آناتومیکی باشد، معمولاً نیاز به عمل جراحی خواهد بود.

گرفتگی بینی معمولاً ناشی از ورم بافت بینی یا انسداد آن است که منجر به تنگ شدن حفره‌ی بینی و احساس گرفتگی این مجرا می‌گردد. گرفتگی بینی می‌تواند موجب اختلالات خواب، خروپف و وقفه تنفسی در خواب شود. متخصص گوش و حلق و بینی در تمام درمان‌ها که شامل درمان‌های جراحی و غیر جراحی برای گرفتگی بینی می‌باشند، تخصص دارد. در صورتی که شما یا کودک دلبندتان با مشکل گرفتگی بینی مواجه هستید، می‌توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه درمان‌های موجود برای رفع انسداد و احتقان بینی یا رزرو نوبت با شماره‌ 02122769519  تماس حاصل نمایید.

علائم


  • مشکل در تنفس از یک یا هر دو سوراخ بینی: بسته به منشأ و محل گرفتگی، جریان هوا از طریق حفره‌های بینی می‌تواند دشوار باشد.
  • احتقان بینی: احتقان باعث مشکل در تنفس از راه بینی شده و احساس پر بودن بینی را ایجاد می‌کند. برای بسیاری از افراد این وضعیت در شب بدتر است.
  • تنفس از دهان: در صورت گرفتگی بینی، تنفس ناخودآگاه از راه دهان به جای بینی متداول است.
  • وقفه تنفسی در خواب و خروپف: آپنه خواب اختلالی است که باعث وقفه‌های تنفسی در طول خواب می‌شود و می‌تواند منجر به خروپف گردد.
  • خستگی: اغلب یک احساس خستگی یا کمبود انرژی به دلیل ناتوانی در خوابیدن یا استراحت کردن بطور مناسب در اثر گرفتگی بینی وجود دارد.

علت‌های مختلف گرفتگی بینی در کودکان و بزرگسالان


انسداد بینی ممکن است ناشی از شرایط مختلفی باشد:

  • رینوسینوزیت: شایع‌ترین علت گرفتگی و کیپ شدن بینی است. التهاب مخاط بینی (رینیت) آلرژیک و غیر آلرژیک باعث تورم و التهاب می‌شوند که جریان هوا را مسدود می‌کند و اغلب این انسداد منجر به سینوزیت مزمن می‌گردد.
  • جسم خارجی در بینی: این مشکل بیشتر در کودکان ۶ ماهه تا ۵ ساله دیده می‌شود. وجود یک جسم در بینی می‌تواند مانع جریان هوا و تخلیه بینی شود. در صورت عدم درمان، سینوزیت و سایر مشکلات جدی می‌توانند رخ دهند.
  • انسداد دریچه بینی: دریچه بینی بین دیواره‌ی جانبی و تیغه بینی واقع شده است. این دریچه بطور طبیعی در فرایند تنفس حرکت می‌کند. هنگامی که ساختار دریچه تنگ یا ضعیف باشد، مانع جریان هوا خواهد شد.
  • هیپرتروفی شاخک بینی: شاخک‌های بینی ساختارهای استخوانی هستند که با یک پوشش بافتی پوشانده شده‌اند. سه شاخک در هر طرف از حفره بینی وجود دارند. هیپرتروفی شاخک بینی به معنی بزرگ شدن مزمن شاخک‌ها است. دلیل این وضعیت همیشه مشخص نمی‌باشد، اما اغلب مرتبط با رینیت و التهاب است. شاخک‌ها بطور طبیعی متورم و منقبض می‌گردند، اما هنگامی که بیش از حد بزرگ شوند، نتیجه‌ی آن می‌تواند گرفتگی قابل توجه بینی باشد.
  • انحراف تیغه بینی: تیغه بینی دیواره‌ای است که دو طرف بینی را جدا می‌کند. این تیغه به ندرت بطور کامل صاف است، اما خمیدگی یا انحراف شدید (که مادرزادی بوده یا در اثر شکستگی بینی ایجاد می‌شود) می‌تواند باعث تنگ شدن راه هوایی شده و در نتیجه تنفس مشکل می‌شود.
  • پولیپ بینی: پولیپ‌های بینی رشد بافت‌های التهابی در سینوس‌ها و حفره‌ی بینی می‌باشند. این پولیپ‌ها می‌توانند موجب انسداد جریان هوا از راه بینی و تخلیه سینوس‌ها شوند. افراد مبتلا به آلرژی یا آسم بیشتر مستعد داشتن پولیپ بینی هستند.
  • بزرگی لوزه سوم: بافت آدنوئید یا لوزه سوم در انتهای بینی واقع شده است. در صورت بزرگ بودن آن، می‌تواند جریان هوا از راه بینی را مسدود کند و باعث عوارضی مانند سینوزیت، خروپف یا وقفه تنفسی در خواب شود. این مشکل بطور معمول در کودکان خردسال مشاهده می‌شود، اما بزرگسالان نیز می‌توانند دچار این وضعیت شوند.

تشخیص


تشخیص نوع خاص گرفتگی بینی برای ارائه درمان موثر ضروری است. متخصص گوش و حلق و بینی از ابزار مختلفی برای تعیین نوع گرفتگی و کیپ شدن بینی و بهترین گزینه‌ی درمانی استفاده می‌کند.

  • معاینه بینی: پزشک در طول معاینه حفره‌های بینی را بررسی می‌کند تا امکان وجود انسدادهایی مانند انحراف تیغه بینی، بزرگی شاخک‌های بینی، پولیپ بینی یا جسم خارجی در بینی را مشخص کند.
  • تصویربرداری: سی تی اسکن و ام آر آی برای شناسایی گرفتگی‌های فیزیکی و تعیین محل دقیق گرفتگی مورد استفاده قرار می‌گیرد. التهاب نیز در این تصاویر قابل مشاهده خواهد بود.
  • اندوسکوپی بینی: پزشک متخصص یک اندوسکوپ را وارد بینی می‌کند که این امکان را به وی می‌دهد تا داخل بینی و سینوس‌ها را مشاهده کند. حفره‌های تنگ بینی، بزرگی شاخک‌های بینی، پولیپ بینی و بزرگی لوزه سوم را می‌توان با استفاده از اندوسکوپ مشاهده کرد.

درمان و رفع گرفتگی بینی


چندین درمان برای اصلاح، به حداقل رساندن یا از بین بردن گرفتگی بینی توسط متخصص گوش و حلق و بینی وجود دارند. درمان‌ها برای گرفتگی بینی بسته به نوع انسداد و دلیل زمینه‌ای متفاوت می‌باشند.

دارو

اغلب داروهایی مانند ضد احتقان‌ها، آنتی هیستامین‌ها و اسپری‌های استروئیدی در مرحله‌ی اول درمان گرفتگی بینی تجویز می‌شوند. این داروها را می‌توان برای کنترل رینیت آلرژیک و غیر آلرژیک، کوچک کردن شاخک‌های بزرگ شده، کاهش التهاب و تورم و کنترل پولیپ بینی استفاده کرد. برای برخی از افراد، این درمان‌ها بطور موفقیت‌‌آمیزی علائم را کنترل کرده و نیاز به درمان دیگری نخواهد بود.

درمان‌های جراحی

چندین نوع عمل جراحی برای اصلاح یا برطرف کردن گرفتگی‌های بینی وجود دارند:

جراحی آندوسکوپی سینوس

gereftegibini

این نوع جراحی با حداقل تهاجم بوده و می‌تواند نتایج فوری را با دوره‌ی بهبودی بسیار کوتاه به همراه داشته باشد. جراح با استفاده از یک اندوسکوپ می‌تواند حفره‌های تنگ بینی که موجب انسداد جریان هوا شده‌اند را باز کند تا سینوس‌ها بتوانند بطور مناسب تخلیه شوند.

کوچک کردن شاخک‌های بینی

gereftegibini1

این عمل بزرگی شاخک‌های بینی را با کاهش اندازه‌ی شاخک‌هایی که باعث گرفتگی شده‌اند، اصلاح می‌کند. کوچک کردن شاخک‌ها را می‌توان با برداشتن مقداری از ساختار استخوانی شاخک یا کوچک کردن پوشش بافت شاخک از طریق یک روش خاص به نام کبلیشن (coblation) انجام داد. کوچک کردن شاخک اغلب در مطب یا همراه با جراحی سینوس انجام خواهد شد.

برداشتن پولیپ بینی

gereftegibini2

پولیپ‌های بزرگ بینی که به دارو واکنشی نشان نمی‌دهند را می‌توان با عمل جراحی برداشت. این جراحی بطور معمول از طریق آندوسکوپی انجام می‌شود و بیشتر بیماران به تسکین قابل ملاحظه‌ای دست پیدا می‌کنند. بسته به دلیل زمینه‌ای، پولیپ‌های بینی ممکن است بازگردند و نیاز به جراحی مجدد باشد.

برداشتن لوزه سوم

 gereftegibini3برداشتن لوزه سوم یک عمل جراحی ساده است. بزرگی بافت لوزه سوم که مانع جریان هوا شده است از راه دهان و بدون هیچ برش خارجی انجام می‌گیرد.

سپتوپلاستی

gereftegibini4

سپتوپلاستی اصلاح تیغه منحرف با عمل جراحی است و زمانی انجام می‌شود که خمیدگی تیغه بینی مانع جریان مناسب هوا از راه بینی شده باشد. صاف کردن یا بازسازی تیغه بینی این امکان را فراهم می‌کند تا حفره‌ی بینی باز شود و عملکرد طبیعی داشته باشد.